برقراری ارتباط
شاخصترین علامت اوتیسم دشواری در برقراری ارتباط کلامی وغیرکلامی است. کودکان مبتلا به اتیسم معمولاً با لحنی یکنواخت و بدون فرود و فراز صحبت میکنند و دچار تاخیر زبانی نیز هستند. برخی کودکان هرگز نمیتوانند صحبت کنند، عدهای گفتار محدود دارند و فقط میتوانند اشیاء را نام ببرند و خواستههای خود را به زبان بیاورند، در این بین مهارتهای زبانی شماری دیگر از کودکان مبتلا به اوتیسم پیشرفتهتر است.
کودکان مبتلا به اوتیسم در ارتباطهای غیرکلامی غالباً متوجه زبان بدن اطرافیان نمیشوند و به همین دلیل در زندگی اجتماعی و تعامل با همسالان به مشکل برمیخورند.
مهارتهای اجتماعی
برخورداری از مهارتهای ارتباطی کافی زمینه را برای فراگیری مهارتهای اجتماعی آماده میکند. بیماران اوتیسم ترجیح میدهند تنها باشند و تمایلی به بازی کردن با همسالان نشان نمیدهند. بااین حال بسیاری از کودکان دچار اتیسم از بازی کردن با دوستان خود لذت میبرند، البته گاهی به دلیل مشکلات ارتباطی در نشان دادن واکنش مناسب و بازی متقابل به مشکل برمیخورند. مهمتر از همه این که گروه همسالان کودک مبتلا به اوتیسم را به دلیل رفتارهای عجیب وی در میان خود نمیپذیرد.
علائم همزمان
نمود علایم اوتیسم و شدت آنها در میان تمام بیماران یکسان نیست. کودکان دچار اتیسم غالباً ناتوانی فکری دارند، هرچند هوش عدهای نیز معمولی است. کودکان اوتیسم دچار تشنج، ناهنجاریهای حرکتی، استرس و اضطراب، اختلال چرخهی خواب، مشکلات گوارشی، اختلال سیستم ایمنی و اختلالهای حسی میشوند. البته ممکن است بیمار تمام این علائم را تجربه نکند و از تعدادی از آنها رنج ببرد.
علائم خردسالان
علائم زیر در کودکان مبتلا به اوتیسم 18 تا 36 ماهه دیده میشود:
• بازی خیالی محدود
• کودک برای نشان دادن علاقه خود از اشاره کردن استفاده نمیکند.
• کودک مسیر نگاه را دنبال نمیکند.
• رفتارهای قالبی یکنواخت کمتری را بروز میدهد.
در کودکان دو تا سه ساله مبتلا به اوتیسم علائم زیر مشاهده میشود:
• دشواریهای ارتباطی
• ارتباط برقرار نکردن با همسالان و مربی مهد کودک و اجتماعی نشدن
• حساسیت ادراکی
• دیگر رفتارهای مشکل دار
علل اوتیسم
اوتیسم را نباید فقط یک بیماری محسوب کرد، چرا که از مجموعهای از اختلالهای مختلف مغز و اعصاب با علائم مشابه تشکیل میشود. بنابراین اوتیسم یک علت منحصر به فرد ندارد و علل متعددی باعث بروز این بیماری در بیماران مختلف میشود.
به نظر میرسد برخی کودکان به لحاظ ژنتیکی بیشتر مستعد ابتلا به اتیسم باشند، البته ژنتیک به تنهایی شیوع بالای این بیماری را توضیح نمیدهد.
الگوی علمی کنونی تصریح میکند که فرد مستعد به لحاظ ژنتیکی در نقطه بحرانی رشد بیشتر در معرض محرکهای محیطی ناشناخته است. سموم یا مواد تغییر دهنده سیستم ایمنی از محرکهای محیطی محسوب میشوند.
شیوع
از هر 68 کودک یک نفر به اختلال طیف اوتیسم (ASD) مبتلا است. اوتیسم در میان پسران شیوع بالاتری دارد و از هر 42 پسر بچه یک کودک مبتلا به اوتیسم تشخیص داده میشود، حال آن که این میزان در میان دختران یک به 189 است. شیوع بالای اوتیسم یکی از دغدغههای مهم عمومی است.
